Ja si i rekrutonte UDB-ja intelektualet shqiptarë gjate viteve ’50

Ja si i rekrutonte UDB-ja intelektualet shqiptarë gjate viteve ’50

Ja si i rekrutonte UDB-ja intelektualet shqiptarë gjate viteve ’50

Ja si i rekrutonte UDB-ja intelektualet shqiptarē gjate viteve ’50.Si i rekrutonte UDB-ja intelektualēt shqiptarē nē vitet ’50: Rasti i Martin Camajt dhe Hasan Kaleshit.Nēn lupēn e CIA-s.Nē vitet 50-tē kur sipērfaqēsisht dukej se po vendosej njē lloj detanti i ftohtē nē marrē,dhēniet shqiptaro-jugosllave, UDB nuk kishte hequr dorē nga pēr,pjekja pēr tē rrēzuar regjimin e Enver Hoxhēs.Sigurimi jugosllav po bēnte çmos qē tē fitonte mendjet dhe zemrat e disa mijēra re,fugjatēve shqiptarē qē kishin gjetur strehim nē Jugosllavi. Por kēto veprime subversive tē autoriteteve jugosllave do tē pikaseshin me kohē nga agjentēt e CIA-s, tē cilēt pērpilonin raporte minucioze dhe ua nisnin nē kohē reale qendrave tē tyre.Kēto dokumente, nga 13 milionē sosh qē sapo janē shpluh,urosur nga grilat e konfidencialitetit, japin njē per,spektivē tjetēr tē ngjarjeve qē u vargēzuan gjatē viteve 50-tē. Prej tyre krijohet edhe njē lloj prospografie e emrave mē tē spikatur tē re,fugjatēve shqiptarē qē gjetēn strehē nē Jugosllavi.Agjentēt e CIA, nē vijimēsi, kishin raportuar edhe pēr Komitetin e Prizrenit, i pērbērē nga re,fugjatēt politikē, dhe lidhjen e tij tē afērt me strukturat e UDB-sē. Nē njē nga kēto raporte thuhet shprehimisht se jugosllavēt po e pērdornin kētē komitet pēr trupēzimin e Shqipērisē nē Jugosllavi («Yugoslavia’s true intentions, however, is to use the Prizren Committee for the integration of Albania into the Yugoslav republics»).

Sikundēr zbulojnē raportet e inteligjencēs ame,rikane, emrat mē tē spikatur tē Komitetit tē Prizrenit (qē mē vonē do tē shndērrohet nē Lidhjen e Re,fugjatēve politikē shqiptarē) ishin: Apostol Tenefi, Hajrullah Ishmi, Nikolla Sokoli dhe Lutfi Spahiu. Disa prej tyre si Apostol Tenefi, Lutfi Spahiu, Hajrullah Ishmi, Nikolla Sokoli kishin qenē tē pranishēm nē njē mbledhje tē mbajtur nē Shkup me 26 shtator 1952, nēn kryesimin e Dushan Mugoshēs dhe Çedo Mijoviçit.Nē tē kētē mbledh,je, pēr tē cilēn CIA kishte informacione tē sakta, Mugosha kishte thēnē se Qeveria jugosllave do tē pērpiqej tē merrte pēlqimin e ame,rikanēve dhe britanikēve, pēr tē krijuar njē qeveri tē pēr,kohshme shqiptare dhe tē pērfshinte re,fugjatēt shqiptarē nē tē me qēllimin pēr tē pēr,fshirē republikēn e re shqiptare brenda Jugosllavisē. Sipas ish tē dērguarit tē vjetēr tē Partisē Ko mu,niste Jugosllave nē Shqipēri, qeveria e re nē Tiranē do tē mbahej nga shqiptarē tē besuar prej Beogradit.Nuk duhet lēnē pa pērmendur se njēri nga raportet e inteligjencēs ame,rikane, qysh nē vitin 1955, vērente se roli i Komitetit tē Prizrenit ishte politik meqē «ata nuk kanē kurrē pavarēsie vendimi apo veprimi dhe janē njē front i veprimeve jugosllave».
Njē nga hapat e parē tē jugosllavēve pēr tē fituar zemrat dhe mendjet e re,fugjatēve shqiptarē ka qenē sigurimi i tē ardhurave pēr disa nga elementēt mē me ndikim. Derisa Komiteti i Prizrenit tashmē ishte nēn kontrollin e plotē tē UDB-sē, nga viti 1951 Qeveria jugosllave nisi tē jepte paga mujore pēr re,fugjatēt shqiptarē, tē cilat varionin prej 3 mijē deri nē 6 mijē dinarē.Kēto tē ardhura, sipas njērit prej raporteve tē CIA-s, vareshin nga nevojat individuale tē emi gra,ntēve, ku drejtuesit e Komitetit (bēhet fjalē Apostol Tenefin, Nik Sokolin, Rexhep Becēn, Lutfi Spahiun, Stathi Kostarin dhe Jovan Memēn) pranonin pagesa mē tē larta. Anētarēt e kētij organizimi udhē,tonin gjithandej ku ndodheshin emigrantēt shqiptarē.Shpenzimet e tyre hiqeshin nga UDB-ja. Pērveç kēsaj, shteti jugosllav po u krijonte lehtēsira edhe tē rinjve shqiptarē, sidomos atyre qē llogariteshin se kishin predispozita anti-Cominformiste. Kēta studentē tē cilēt ishin vendosur nē «Studenski Dom» (Dhoma e Studentēve) merrnin 1500 dinarē nē muaj.Sipas njē raporti tē hartuar me 21 shtator 1950, nē mesin e studentēve qē merrnin bursē ishin: Danish Daca, Enver Metani, Çesk Dajçi, Halil Topalli dhe Martin Camaj. Emri i kētij tē fundit apo,strofohet edhe nē raportin e 3 janarit tē vitit 1955, ku konsiderohet si «new member» i Komitetit tē Prizrenit, i angazhuar si punētor i Radio Beogradit.

Leave a comment

Your email address will not be published.