Dalin fakte te reja nga dokumentet qe sapo u zbuluan nga arkiva – Nishi dhe Sanxhaku kane pasur 716 vendbanime shqiptare

Dalin fakte te reja nga dokumentet qe sapo u zbuluan nga arkiva – Nishi dhe Sanxhaku kane pasur 716 vendbanime shqiptare

Dalin fakte te reja nga dokumentet qe sapo u zbuluan nga arkiva – Nishi dhe Sanxhaku kane pasur 716 vendbanime shqiptare

Dalin fakte te reja nga dokumentet qe sapo u zbuluan nga arkiva – Nishi dhe Sanxhaku kane pasur 716 vendbanime shqiptare.Dokumente tē reja arkivore, nē Sanxhakun e Nishit ka pasur 716 vend,banime me shqiptarē.Nē emisionin “Pērballje” nē Telegrafi.com ēshtē diskutuar pēr veprat lidhur me shqiptarēt nga Sanxhaku i Nishit, ndērkaq ka folur studiuesi i arkivistikēs Jusuf Osmani, i cili ka publikuar shtatē veprat “Shqip,tarēt e Sanxhakut tē Nishit – Muhaxhirēt” nē 7 vēllime.Nē kētē intervistē ēshtē Osmani ka treguar rēndēsinē e kētyre veprave, tē dhēnat e grumbulluara, v ra,sjet qē ndodhēn, shkatērrimin e pasurisē qē ēshtē bērē, qēllimin e publikimit, pērkthimin e dokumenteve e mbledhjen e arkivave tē ndryshme.Studiuesi Osmani thotē se nē kēto vepra janē detajet e dē,bimit tē shqiptarēve nga Sanxhaku, vuajtjet e maltretimet e deri tē vendosja e tyre nē Kosovē, Shqipēri, Maqedoni tē Veriut, Luginē, Turqi e deri nē vendet arabe.Ai thotē se mē kētē ka pērmbushur kērkimet e tij pēr maltretimet qē u ndodhēn shqiptarēve qē u dēbuan nga kēto treva qē sot janē nē Serbi.Osmani thotē se pēr,fundimi i shtatē vēllimeve ka kērkuar njē pērkushtim tē madh, nē njē kohē tē gjatē prej 20 vitesh.“Kam hulumtuar dokumentet arkivore nē arkivat e vendeve tē rajonit dhe Turqisē, kam hulumtuar li,teraturēn e paktē qē ēshtē botuar pēr kētē temē, por edhe kam vizituar vendbanimet ku janē vendosur muhaxhirēt duke pērfshirē Turqinē, Maqedoninē, Shqipērinē dhe mos tē flasim mē Kosovēn”.

Studiuesi i arkivistikēs thotē se nē libra janē dokumentuar edhe tapitē e pronave nē Sanxhakun e Nishit, pastaj rrēfimet e tē dēbuarve qē janē pērcjellē brez pas brezi.Ai thotē se ideja pēr kēto libra ka lindur pasi qē duke bērē kērkime pēr veprat “Vendbanimet e Kosovēs” ka vērejt,ur se janē shumē vendbanime qē popullohen nga muhaxhirēt.Osmani ka zbuluar tē dhēna interesante ku thotē se nē Sanxhakun e Nishit ka pasur 716 vendbanime me shqiptarē.“Nga kēto 716 vendbanime, 416 vendbanime kanē qenē tē pastra shqiptare, derisa tē tjerat kanē qenē tē pērziera me popullatē shqiptare, serbe, turke, he,breje, çerkeze e rome. Shqiptarēt nē Nish kanē jetuar nē njē tērēsi prej 10,972 km2”.Hulumtuesi thotē se ka hasur nē dokumente ku shqiptarē autoktonē ka pasur edhe nē Pashallēkun e Beogradit.Autori i shtatē vēllimeve ”Shqiptarēt e Sanxhakut tē Nishit – Muhaxhirēt” thotē se ai me ndihmēn e bashkēpunētorēve ka arritur deri nē njē pikē tē hulumtojē pēr kētē temē, por sipas tij duhet edhe ndihma e shtetit.Osmani thotē se ndērkombētarēve duhet t’iu tregohet se shqiptarēt janē shtri deri te vendbanimi i quajtur “Katun”, i njohur edhe si Molla e Kuqe.Osmani nē kētē emision me krye,redaktorin Muhamet Hajrullahu ka treguar se nē kēto vepra janē detajet e dēbimit, vuajtjet e maltretimet e deri tē vendosja e tyre nē Kosovē, Shqipēri, Maqedoni tē Veriut, Luginē, Turqi e deri nē vendet arabe.Ai thotē se mē kētē ka pēr,mbushur kērkimet e tij pēr maltretimet qē u ndodhēn shqiptarēve qē u dēbuan nga kēto treva qē sot janē nē Serbi.Osmani tregon se vendbanimet shqiptare nē Sanxhakun e Nishit u zbrazēn brenda vetēm dy muajve.“Nē dhjetor tē vitit 1877 dhe janar tē vitit 1878 u dēbuan mē shumē se 250 mijē shqiptarē. Ata pēsojnē shumē nga Iuf,tērat, dhuna, terrori. Sipas disa informatave rreth 70 mijē banorē shqiptar kanē pēsuar nē atē Iuf,tē. Ato territore pushtohen menjēherē nga Serbia dhe kolo,nizohen…Nē Medvegjē janē 52 vendbanime dhe qē tē gjitha kanē qenē tē banuara nga shqiptarē. Njē vendbanim Lece ku ka qenē njē xeherore kanē ardhur disa xehetarē serb dhe kanē banuar aty”, tha ai, pērcjell Telegrafi.

Studiuesi thotē se Toplica e Prokuplja kanē qene vend,banime qē edhe vet serbēt i kanē quajtur “çerdhe e shqiptarēve”.Osmani thotē se qēllimi i librave ēshtē qē tē paraqiten fakte dhe tē dihet e vērteta historike e kētyre trojeve.Studiuesi thotē se burimet serbe janē gjith,monē tē njēanshme pēr kēto ngjarje.Ai thotē se popullata e Sanxhaku gjeti strehim nē Kosovē, Preshevē, e deri nē vise tē largēta tē Turqisē.“Ka tē dhēna qē kēta shqip,tarē kanē arritur deri nē Siri e Jordani. Mos ta flasim pēr Turqinē ku ka fshatra tē tēra qē 80% e tyre kanē prejardhje shqiptare”, tregon ndēr tē tjera Osmani.

Leave a comment

Your email address will not be published.